زمانی که قرون وسطی در اروپای شمالی به آخر رسید ،مردم همه احساس پوچی،ترس و یأس می نمودند و در جستجوی مکتب دینی جدیدی بودند که جایگزین مکتب قدیمی شود.ولی در ایتالیا این حالت چندان عمومیت نداشت.بسیاری از ایتالیاییها دوران  جدید را به عنوان "تولدی دیگر" و تحت عنوان رنسانس پذیرفتند .به عقیده آنها رنسانس تولدی دیگر از قدرت های فکر بشری بود.چند هزار سال تحت عنوان قرون وسطی به هنر بی توجهی شده بود ،و سبکی را که از شمال به ایتالیا راه یافته بود گوتیک نامیدند ،چون آن را دوست نداشتند. گوتها قبایلی بودنند که به نابودی امپراتوری روم کمک نمودند .البته ایتالیاییها نمی خواستند به رومی های کلاسیک باز گردند و قطعاً فکر رویی آوردن به دین جدیدی را هم نداشتند .معذالک،آنها معتقد بودند که باید بیشتر به خودمان اعتماد داشته باشیم تا خدا"حال که خداوند اینچنین قدرت فکری و دنیای پر از زیبایی به ما اعطاء فرموده،آیا وظیفه نداریم از تمام این نعمات به حداکثر استفاده کنیم ."ایتالیاییها لازم دیدند که از تجارب هنرمندان کلاسیک نیز تا آنجا که مورد احتیاج است،استفاده کنند ، فلورانس ،زادگاه جوتو، زادگاه هنر رنسانس بود،در نقاشی،ماساکیو نقاش جوان و نابغه ایتالیایی مکتب جدیدی بوجود آورد،ولی در 48 سالگی در گذشت و نتوانست به کارش ادامه دهد. تابلو معروف"پدر خداوند"،"پسر عیسی و روح القدس و سن ژان و  سن ماری و دو پیشکار" از کارهای مشهور اوست .این تابلو کشف بزرگ دیگری را از نقاشی نشان می دهد.زمینه ساختمانی آن بر طبق یک سلسله قواعدی که مجموعاً به نام پرسپکتیو علمی نامیده می شود،مجسم شده است . البته قبلاً نیز در این زمینه کارهایی شده بود ولی پرسپکتیو علمی به طور کامل وضعیت اجسام را در فضا مشخص نمود.چون بر پایه اصول ریاضی و اندازه گیری دقیق زوایا و فواصل قرار داشت . در میان نقاشانی که سبک ماساکیو را تعقیب نموده اند، معروفترینشان پیرو دلا فرانچسکا و دیگری آندره آ- مانتینا بودند .فرق بین اواخر گوتیک و اوایل رنسانس  بخصوص در نقاشی های پرتره نمایان می شود. دومینیکو گیر لاندایو نقاش بزرگ ایتالیایی در تابلوی "پدر پسر کوچک"به دقت تمام اجزاء چهره مردی را کشیده است که فرزندش را در بغل دارد .توجهی که به جزئیات دقیق چهره مرد شده ، همان چیزی است که در اواخر گوتیک به آن توجه چندانی نمی شد .بیشتر استادان این دوره علاقمند به سبک نقاشان فلاندری بودند.

عصر نبوغ:

همین که وارد قرن شانزدهم می شویم،این احساس به ما دست می دهد که تولد دیگر "رنسانس"چیزی بیش از یک رؤیای بیهوده بوده است . تا آن اندازه مردان بزرگ بوجود آمدند که گویی نسلی از نوابغ این قرن را تسخیر کردند.قرن شانزدهم اصولاً قرنی حاکی از برخوردهای  نظامی و فکری بود. کشفیات صد سال پیش،تمام ظابطه های گذشته را از میان برده و اصول جدیدی را جایگزین آنها کرده بودند . ولی عجیب اینکه در میان این تشتت فکری یک چنین شاهکار های هنری بوجود آمده است.

اوج رنسانس در ایتالیا:

در میان هنرمندان این دوره به حدی اسامی معروف و مشهور مشاهده می شود که نام بردن از یکایک آنها احتیاج به نگارش کتابی دارد. از آن میان سه نفر از شهرت بیشتری برخوردارند.لئوناردوداوینچی ،میکل آنژ،و رافائل.

لئوناردوداوینچی خود را یک هنرمند می دانست ،ولی با توجه به آثار و نوشته هایش می توان حدس زد که او یک متخصص علوم طبیعی بوده است.به نظر او هنرمندان بهترین دانشمندان هستند.نه تنها آنها بهتر از دیگران اشیاء را می بینند.بلکه راجع به آنچه که می بینند فکر می کنند.او اولین نقاشی بود که تصاویری از درون بدن کشید.در حدود سال 1504 معروفترین اثر خود را به نام مونالیزا بوجود آورد.( شما می توانید تصویر این تابلو را در همین وبلاگ ببینید).

اگر به این تابلو با دقت بنگریم بلافاصله متوجه می شویم که بر خلاف پرتره های قبلی یک حالت تکامل در آن به چشم می خورد.دیوار کوتاه پشت سر مونالیزا و دور نمای آن دیگر به عنوان دو عنصر مجزا ترسیم نشده اند و با هم کاملاً هماهنگی دارند.این هماهنگی هدف اساسی "اوج رنسانس" بود.میکل آنژ در موارد بسیار نقطه عکس لئوناردو بود او نیز به همان اندازه که نقاش بود از هنر مجسمه سازی ،معماری و شاعری بهره داست.لئوناردو می توانست صورت یک انسان را با یک شیر یا یک اسب مقایسه کند چون در نظرش انسان به طور کلی قسمتی از طبیعت بود ،بر عکس ،از نظر میکل آنژ انسان یک موجود عالی و اهورایی است.او معتقد بود که هنرمند به یک مغز آفریننده احتیاج دارد.هنرمند باید ملهم شود و این الهام از جانب خداوند باشد،زیرا هنرمند به نحوی با خداوند رقابت می کند .میکل آنژ از نظر کسانی که او را می شناسند دارای نیروی فوق انسانی است.او بیش از هر کس شکل نبوغ را به ما نشان داده،تا آن حد که حتماً حالا ما فکر می کنیم نبوغ قدرتی عجیب و غیر قابل کنترل است که هنرمند را در تحت نیروی خود می گیرد.شاهکار میکل آنژ فرسک سقف کلیسای سیکستین در واتیکان است.او این نقاشی را از 1508تا1512 به فرمان ژولیوس دوم،پاپ بزرگی که در زمان او رم مرکز هنر ایتالیا شده بود،کشید.صحنه تولد آدم نیز در همین نقاشی مجسم شده است .نقاشی های رافائل با کار های لئوناردو و میکل آنژ کاملاًفرق داشت.او نیز به درخواست ژولیوس دوم به رم آمد،ولی پیش از آن کارهای داوینچی را در فلورانس دیده و مطالب زیادی از آنها را فرا گرفته بود.در تابلوی مادونا آرامش و زیبایی ملکوتی مریم تأثیر مونالیزا را بر روی رافائل به خوبی نشان می دهد.پس از فوت ژولیوس دوم ، رم دیگر مرکز هنر ایتالیا باقی نماند و در همان حال مکتب نقاشی جدیدی در شهر تجارتی ونیز به وجود آمد.